Таълими забонҳои хориҷӣ – самти афзалиятноки сиёсати маориф дар Паёми Пешвои миллат
Дар шароити муосири ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати муносибатҳои байналмилалӣ омӯзиши забонҳои хориҷӣ ба яке аз талаботи асосии ҷомеа табдил ёфтааст. Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҳамчун узви фаъоли ҷомеаи ҷаҳонӣ ба ин раванд бетараф буда наметавонад. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёмҳои ҳамасолаи худ ба Маҷлиси Олӣ пайваста ба масъалаи омӯзиши забонҳои хориҷӣ диққати махсус медиҳанд ва онро яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ дар соҳаи маориф ва тарбияи кадрҳо мешуморанд.
Дар Паёми худ Сарвари давлат борҳо таъкид намудаанд, ки донистани забонҳои хориҷӣ, бахусус забонҳои англисӣ ва русӣ, барои ҷавонони тоҷик имкониятҳои васеъ фароҳам меорад. Забонҳои хориҷӣ ҳамчун калиди дастрасӣ ба илму техникаи муосир, манбаъҳои илмӣ, технологияҳои нав ва таҷрибаи пешқадами кишварҳои тараққикарда хизмат мекунанд. Имрӯз қисми зиёди адабиёти илмӣ, барномаҳои компютерӣ, дастурҳои техникӣ ва таҳқиқоти навтарин маҳз бо забонҳои хориҷӣ дастрасанд.
Беҳуда нест, ки «Барномаи давлатии такмили таълим ва омӯзиши забонҳои русӣ ва англисӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030»— санади стратегӣ ва давлатӣ мебошад, ки бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон № 438 аз 30 августи 2019 тасдиқ шудааст, ин фикри Ҷаноби Олиро тасдиқ мекунад ва он ҷунбиши давлатӣ барои ташаккули малакаҳои забонҳо ва баланд бардоштани сатҳи дониши забонҳои хориҷӣ — махсусан русӣ ва англисӣ мебошад.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон омӯзиши забонҳои хориҷиро яке аз воситаҳои асосии баланд бардоштани сатҳи маърифат, тафаккури интиқодӣ ва ҷаҳонбинии ҷавонон медонанд. Ҷавононе ки якчанд забонро медонанд, метавонанд озодона бо намояндагони миллатҳои гуногун муошират намоянд, дар барномаҳои мубодилаи донишҷӯён иштирок кунанд ва дар донишгоҳҳои бонуфузи хориҷӣ таҳсил намоянд. Ин раванд ба ташаккули насли худогоҳ, фаъол ва рақобатпазир мусоидат мекунад.
Дар Паём ҳамчунин ба нақши забонҳои хориҷӣ дар рушди иқтисоди миллӣ ишора карда мешавад. Имрӯз ҷалби сармояи хориҷӣ, рушди соҳибкорӣ, ҳамкориҳои иқтисодӣ ва тиҷоратӣ бе донистани забонҳои хориҷӣ қариб ғайриимкон аст. Мутахассисоне, ки забонҳои хориҷиро медонанд, метавонанд бо шарикони хориҷӣ гуфтушунид баранд, лоиҳаҳои муштаракро амалӣ созанд ва манфиатҳои миллиро дар сатҳи байналмилалӣ ҳифз намоянд.
Сарвари давлат инчунин ба масъалаи такмили сифати таълими забонҳои хориҷӣ дар тамоми зинаҳои таҳсилот диққати ҷиддӣ медиҳанд. Дар Паём таъкид мешавад, ки зарур аст усулҳои муосири таълим, технологияҳои рақамӣ, платформаҳои омӯзишии маҷозӣ ва методҳои интерактивӣ васеъ ҷорӣ карда шаванд. Омӯзиш набояд танҳо ба азхудкунии қоидаҳои грамматикӣ маҳдуд шавад, балки бояд ба рушди малакаҳои гуфтор, шунидан, хондан ва навиштан равона гардад.
Яке аз масъалаҳои муҳиме, ки дар Паёми Президенти кишвар зикр мегардад, баланд бардоштани сатҳи касбии омӯзгорони забонҳои хориҷӣ мебошад. Омӯзгор нақши калидӣ дар ташаккули дониш ва ҷаҳонбинии хонандагон дорад. Аз ин рӯ, такмили ихтисос, омӯзиши таҷрибаи байналмилалӣ, иштирок дар семинарҳо ва курсҳои омӯзишӣ барои омӯзгорон аҳамияти калон дорад. Давлат дар ин самт тадбирҳои зарурӣ меандешад ва барои фароҳам овардани шароити мусоид кӯшиш ба харҷ медиҳад.
Илова бар ин, дар Паём ба масъалаи ҳифзи арзишҳои миллӣ ва забони давлатӣ, ҳамзамон бо омӯзиши забонҳои хориҷӣ ишора мешавад. Пешвои миллат таъкид менамоянд, ки омӯзиши забонҳои хориҷӣ набояд боиси суст гардидани мақоми забони тоҷикӣ гардад. Баръакс, донистани чанд забон бояд бо эҳтиром ба фарҳанг, таърих ва забони модарӣ ҳамоҳанг бошад.
Хулоса, Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба омӯзиши забонҳои хориҷӣ аҳамияти бузурги сиёсӣ, иҷтимоӣ ва тарбиявӣ дорад. Он ҳамчун роҳнамои стратегӣ барои рушди низоми маориф, тайёр намудани кадрҳои баландихтисос ва мутобиқ намудани ҷомеа ба талаботи ҷаҳони муосир хизмат мекунад. Амалӣ намудани дастурҳо ва супоришҳои Пешвои миллат дар ин самт ба пешрафти устувори кишвар, баланд бардоштани нуфузи байналмилалии Тоҷикистон ва ташаккули насли донишманду ватандӯст мусоидат хоҳад намуд.
Раупова Ш.М. – дотсенти кафедраи забонҳои хориҷии ДДҲБСТ