НАҚШИ ФАРҲАНГ ДАР ТАҚВИЯТИ АМНИЯТИ МИЛЛӢ
Ҷаҳонишавиии фарҳангҳои гуногун, ки солҳои охир густариш ёфтааст, ба ҳаёти маънавии ҷомеа дигаргуниҳои куллиро ворид намуд, то ҳатто нусхабардорӣ ва тарғибу тақлиди анъанаҳои ба фарҳанги миллии мо бегона фаъол гардидааст. Сатҳи фарҳанги ҷомеа яке аз бахшҳои муҳими ҳаёти ҷомеа буда, рушди он ба инкишофи асосҳои сиёсиву, иқтисодӣ ва иҷтимоии ҷомеа, ҳаёту фаъолияти тамоми табақаҳои иҷтимоӣ, низоми давлатдорӣ ва фаъолияти сохторҳои он, аз ҷумла дар самти таъмини амният ва ҳаёти осоиштаи мардуми кишвар таъсири мусбӣ мерасонад.
Фарҳанг тамоми арзишҳои иҷтимоиву маънавии таърихан шаклгирифта ва эътирофшудаи миллӣ, расму оин, эътиқоду боварӣ, суннатҳо, анъанаву одатҳо, санъату адабиёт ва забон, илму маърифат, одоб, ахлоқу рафтор, таълиму тарбия ва дигар арзишҳои маънавиро дар бар гирифтааст, ки пайваста инкишоф ва ғанӣ мегардад ва инъикосгари сатҳи рушди ҳаёти иҷтимоӣ мебошад. Ин раванд ба таҳлили саҳеҳи ҷараёну падидаҳое, ки метавонанд ба рушди ҳаёти ҷомеа таъсир расонанд, такони ҷиддие бахшад.
Нақши фарҳанг дар таҳкими эҳсоси ватандорӣ, худшиносии миллӣ, эҳтиром ба таърихи ниёгон ва дар пешгириву огоҳ намудани низоъҳои иҷтимоӣ ниҳоят бузург аст. Беҳуда нест, ки ҷунбишҳо ба ном Паймони миллӣ ва нафарони шомили он бо дуруғгўиҳои М.Кабирӣ ва думравони вай бо ниятҳои пардапуши ғаразноки худ аввал арзишҳои фарҳангиро коҳиш медиҳанд, фалаҷ мегардонад, сипас ҳисси нобоварӣ ва таҳдиду хатар, зўроварӣ, нафратро нисбати ҳамдигар тарғибу ташвиқ намуда, арзишҳои диниро ба санъати сиёсат ва идораи давлат омехта нишон дода, муқобил мегузоранд.
М.Кабирӣ ва думравони вай дар зери ниқоби ақидаву шиорҳои сунъӣ, ниятҳои бофтаю хаёлӣ, то имруз андешаву амалҳои ғалати худро дар расонаҳои хабарӣ ба шиорҳои зоҳирии «ба ном демократӣ, либералӣ, барномаҳои нерӯи оппозитсионӣ» тобиш дода, мехоҳанд бо ҳамин роҳ мардумро ба гумроҳӣ баранд ва ба ҳадафҳои “сарпарастони хориҷии” худ ноил шаванд. Фирефтаи ин равияҳои нопок ҷавонон, инчунин нафароне шуда метавонанд, ки дур аз камолоти маънавӣ буда, вуҷудашонро (ботинан) нобоварӣ, норозигӣ ва эътирози ниҳоӣ фаро гирифта, аз ҳадафҳои ниҳонии таҳрибкорон ва иҷрочиёни “содиқи” онҳо монанди М.Кабирӣ ва думравони вай ғофиланд.
Эҳё ва ҳифзи фарҳанги миллӣ, ҳамчунин осори гузаштагони маъруфи халқи тоҷик ва тамаддуни оламшумули он, ки дар тақвияти раванди ташаккули андеша ва худшиносии миллӣ, таҳкими асосҳои ҷомеаи мутамаддини шаҳрвандӣ ва заминаи маънавии давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон неруи созанда мебошад, қодир аст мардуми кишварро муттаҳид намояд. Бо ин роҳ ҳама гуна кўшишҳои ба ном Паймони миллӣ ва ҳизбу ҳаракатҳои шомили он бо сарварии М.Кабирӣ ва думравони вай оид ба ҷудоиандозии миллат, нооромозии мардум бартараф гардида, мардуми кишвар бо дарки вазъият ва масъулиятшиносӣ зери парчами ваҳдату якдилӣ, худогоҳии миллӣ ва гиромидошти истиқлолияти давлатии Тоҷикистон муттаҳид мешаванд. Аз ин лиҳоз, маҳз хиради азалӣ ва фарҳанги сулҳофари миллати шарафманди мо буд, ки баъди ҳазор сол имкон пайдо намуд, то ба ҷомеаи башарӣ бо асолату ҳувияти миллии худ ворид гардад ва дар он мақоми шоиставу сазовори худро соҳиб шуда, манфиатҳои миллӣ ва дастовардҳои Истиқлолияти давлатиро ҳимоя намояд.
Ҷашни идҳои миллӣ, амалишавии барномаҳои фарҳангӣ нишони гиромидошти мероси ниёгон, гувоҳи эҳтирому арҷгузорӣ ба илму адабиёт ва фарҳанги миллӣ аст ва аз тарафи дигар, воситаи тарбияи ҷавонон дар руҳияи ватандўстию ватанпарварӣ, эҳтирому ифтихор ва ҳимояву ғанӣ гардонидани арзишҳои маънавии миллӣ мебошанд.
Аз ин рў, дар чунин вазъияти ҳассос мавриди тарғибу ташвиқоти пайваста қарор дода шудани дастовардҳои миллӣ, арзишҳои миллии фарҳангиву маънавӣ, ҳамчун падидаи нодир пешрафти ташаккули ҷомеаи бофарҳангро таҳким хоҳад бахшид.
Раҳматулоев А.Э. – профессори кафедраи ҳуқуқи судӣ ва назорати прокурории ДДҲБСТ