Тақвияти ҳуввияти миллӣ ҳамчун омили муҳимми рушди ҷомеа

Дар шароити ҷаҳонишавии босуръати асри XXI масъалаи ҳифз ва тақвияти ҳуввияти миллӣ барои ҳар як миллат аҳамияти хоса касб менамояд. Ҳуввияти миллӣ маҷмӯи арзишҳо, анъанаҳо, фарҳанг, забон, таърих ва ҷаҳонбинии мардум мебошад, ки онҳоро ҳамчун як ҷомеаи ягона муттаҳид месозад. Маҳз тавассути ҳуввияти миллӣ миллат метавонад мавқеи худро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ муайян намуда, арзишҳои маънавии худро ҳифз намояд.

Ҳуввияти миллӣ дар раванди таърихӣ ташаккул ёфта, ва аз насл ба насл тавассути тарбия, фарҳанг ва анъанаҳо интиқол меёбад. Забони модарӣ, мероси адабӣ, расму оин ва арзишҳои ахлоқӣ аз ҷумлаи унсурҳои муҳимми ҳуввияти миллӣ ба шумор мераванд. Барои халқи тоҷик забони тоҷикӣ, адабиёти ғанӣ, осори мутафаккирони бузург ва фарҳанги қадима заминаи асосии худшиносии миллӣ мебошанд.

Яке аз омилҳои муҳимми тақвияти ҳуввияти миллӣ рушди низоми маориф мебошад. Дар муассисаҳои таълимӣ натанҳо донишҳои илмӣ дода мешавад, балки эҳсоси ватандӯстӣ, эҳтиром ба таърих ва фарҳанги миллӣ низ тарбия карда мешавад. Омӯзиши таърихи миллат, осори классикони адабиёт, инчунин шиносоӣ бо дастовардҳои фарҳангии гузашта ва имрӯз дар ташаккули худшиносии миллӣ нақши калон мебозад.

Дар ин раванд нақши оила низ бисёр муҳим аст. Оила аввалин муҳитест, ки дар он кӯдак бо арзишҳои фарҳангӣ ва ахлоқии ҷомеа шинос мегардад. Агар дар оила эҳтиром ба забони модарӣ, фарҳанг ва анъанаҳои миллӣ вуҷуд дошта бошад, кӯдак низ бо ҳамин рӯҳия тарбия меёбад. Аз ин рӯ, таҳкими арзишҳои миллӣ дар муҳити оилавӣ ба рушди ҳуввияти миллӣ мусоидат мекунад.

Воситаҳои ахбори омма ва фазои иттилоотӣ низ дар ташаккули ҳуввияти миллӣ нақши муҳим доранд. Тавассути барномаҳои фарҳангӣ, филмҳо, китобҳо ва маводи таълимӣ арзишҳои миллӣ таблиғ карда мешаванд. Дар шароити рушди технологияҳои иттилоотӣ муҳим аст, ки муҳтавои миллӣ дар фазои рақамӣ бештар муаррифӣ гардад, то ки насли ҷавон бо таърих ва фарҳанги худ бештар ошно шавад.

Ҳамчунин, рушди фарҳанг ва ҳифзи мероси таърихӣ омили дигари тақвияти ҳуввияти миллӣ ба ҳисоб меравад. Осорхонаҳо, китобхонаҳо, ёдгориҳои таърихӣ ва ҷашнҳои миллӣ ба мардум имкон медиҳанд, ки бо гузашта ва мероси фарҳангии худ шинос шаванд. Ин раванд ҳисси ифтихор аз миллат ва таърихи худро дар байни шаҳрвандон тақвият мебахшад.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон пас аз ба даст овардани истиқлоли давлатӣ масъалаи худшиносӣ ва ҳуввияти миллӣ аҳамияти бештар пайдо намуд. Давлат барои рушди фарҳанг, забон ва анъанаҳои миллӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд. Қонунҳо ва барномаҳои давлатӣ, ки ба рушди фарҳанг ва ҳифзи мероси миллӣ равона шудаанд, дар таҳкими пояҳои ҳуввияти миллӣ нақши муҳим доранд.

Бо вуҷуди ин, дар шароити ҷаҳонишавӣ масъалаи ҳифзи ҳуввияти миллӣ баъзе мушкилот низ дорад. Таъсири фарҳангҳои гуногун ва паҳншавии иттилооти ҷаҳонӣ метавонад ба тағйирёбии баъзе арзишҳои миллӣ оварда расонад. Аз ин рӯ, вазифаи муҳимми ҷомеа аз он иборат аст, ки дар баробари қабули таҷриба ва дастовардҳои ҷаҳонӣ, арзишҳои миллиро ҳифз ва рушд диҳад.

Ҳуввияти миллӣ яке аз омилҳои асосии пойдории ҷомеа ва рушди устувори давлат мебошад. Тақвияти он тавассути маориф, фарҳанг, оила ва сиёсати давлатӣ амалӣ мегардад. Танҳо дар сурати эҳтиром ва ҳифзи арзишҳои миллӣ миллат метавонад дар шароити ҷаҳонишавӣ мавқеи худро нигоҳ дошта, рушди устуворро таъмин намояд.

Дар натиҷа метавон гуфт, ки тақвияти ҳуввияти миллӣ вазифаи муҳими ҳар як шаҳрванди ҷомеа мебошад. Агар ҳар як шахс ба фарҳанг, забон ва таърихи миллати худ эҳтиром гузорад, ҷомеа низ устувор ва пешрафта хоҳад гардид.

Юлдошева Ганҷина Рустамовна,

ассистенти кафедраи фанҳои ҷамъиятӣ